Pierścień z cegły i historii. Rotunda Zamojska

Są miejsca, które nie pozwalają przejść obojętnie. Rotunda w Zamościu to jedno z nich. Ceglano-kamienne mury pamiętają dwa wcielenia tej budowli: XIX-wieczny arsenał obronny carskiej twierdzy i hitlerowskie miejsce kaźni, w którym zginęło od sześciu do ośmiu tysięcy ludzi. Dziś, jako Muzeum Martyrologii Zamojszczyzny, trwa w milczeniu na południe od renesansowego centrum miasta — dla jednych punkt na mapie turystycznej, dla innych najważniejsze i najtrudniejsze miejsce w Polsce.

(więcej…)

81 lat po kapitulacji. Co świętujemy 8 maja?

8 maja 2026 roku Polska obchodzi 81. rocznicę zakończenia II wojny światowej w Europie i Narodowy Dzień Zwycięstwa. To święto państwowe, które – choć stosunkowo nowe w obecnym kształcie – upamiętnia jeden z najważniejszych momentów w historii XX wieku: bezwarunkową kapitulację III Rzeszy Niemieckiej.

(więcej…)

235 lat Konstytucji 3 Maja – dokument, który zmienił Polskę

Trzeciego maja Polska obchodzi jedno ze swoich najważniejszych świąt narodowych. W tym roku mija dokładnie 235 lat od uchwalenia Konstytucji 3 Maja 1791 roku – dokumentu, który był pierwszą w Europie i drugą na świecie pisaną ustawą zasadniczą. Rocznica to nie tylko okazja do historycznej refleksji, ale też żywy element polskiej tożsamości, kultywowanej mimo wieloletnich prób jej wymazania.

(więcej…)

Biało-czerwona ma swoje święto. Co warto wiedzieć o Dniu Flagi?

Każdego roku 2 maja Polacy obchodzą Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej — jedno z najmłodszych świąt państwowych w polskim kalendarzu. W 2026 roku świętujemy je już po raz dwudziesty drugi, a tegorocznym obchodom towarzyszy wyjątkowy jubileusz związany z jedną z kluczowych instytucji kulturalnych kraju.

(więcej…)

Dzień, w którym odkryto „sekret życia”. Co świętujemy 25 kwietnia?

Każdego roku 25 kwietnia społeczność naukowa, edukacyjna i medyczna na całym świecie obchodzi Międzynarodowy Dzień DNA. W 2026 roku to święto ma szczególny wymiar — mija dokładnie 73 lata od przełomowej publikacji, która zrewolucjonizowała biologię, medycynę i kryminalistykę. Dziś DNA to nie tylko abstrakcyjne pojęcie z podręcznika, lecz narzędzie, które dosłownie ratuje życie i rozwiązuje sprawy kryminalne nierozwikłane przez dekady.

(więcej…)

83 lata temu wybuchło powstanie w Getcie Warszawskim. Warszawa pamięta

19 kwietnia 2026 roku przypada 83. rocznica wybuchu Powstania w Getcie Warszawskim — jednego z najważniejszych symboli żydowskiego oporu wobec nazistowskiego ludobójstwa. W Warszawie odbyły się centralne uroczystości, w których wzięli udział przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, dyplomaci, ocalali z Zagłady oraz tysiące mieszkańców stolicy.

(więcej…)

Tysiąc lat w plenerze. Archiwalne skarby wśród barokowych ogrodów

Wyobraźcie sobie: stoisz w ogrodzie zabytkowego pałacu, a tuż przed tobą – odciśnięta w wosku pieczęć Władysława Jagiełły z 1389 roku, autograf Tadeusza Kościuszki i rozkaz bojowy napisany ręką Jana III Sobieskiego. Nie w muzeum, nie za szybą, lecz dosłownie na świeżym powietrzu. Właśnie takie doświadczenie oferuje wystawa plenerowa „Bezsenne głowy, co dźwigają korony – książęta, królowie, wodzowie, bohaterzy. 1000 lat polskiej państwowości w dokumentach Archiwów Państwowych”, która dotarła do ogrodu Letniego Pałacu Lubomirskich w Rzeszowie.

(więcej…)

Polska liczy od 1789 roku. Czym jest Dzień Statystyki Polskiej?

Co roku 9 marca w całej Polsce świętuje się Dzień Statystyki Polskiej. Za tym pozornie technicznym świętem kryje się ponad dwustu trzydziestoletnia tradycja mierzenia rzeczywistości – od pierwszego spisu ludności uchwalona przez Sejm Czteroletni aż po współczesne bazy danych, z których korzystają rządy, naukowcy i zwykli obywatele.

(więcej…)