14 czerwca 2026 roku Polska obchodzi Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Niemieckich Nazistowskich Obozów Koncentracyjnych i Obozów Zagłady. W tym roku mija dokładnie 86 lat od chwili, gdy pierwsi polscy więźniowie zostali deportowani do obozu koncentracyjnego KL Auschwitz. Centralne uroczystości odbywają się na terenie byłego obozu w Oświęcimiu.
Pierwszy transport – fakty historyczne
14 czerwca 1940 roku Niemcy przetransportowali z więzienia w Tarnowie do tworzonego obozu koncentracyjnego w Auschwitz grupę 728 polskich więźniów. Byli wśród nich żołnierze kampanii wrześniowej, członkowie podziemnych organizacji niepodległościowych, harcerze, studenci i gimnazjaliści. Pierwsi więźniowie otrzymali numery od 31 do 758. Datę tę przyjmuje się zarazem jako oficjalny dzień uruchomienia obozu.
Losy deportowanych są znane historykom dzięki zachowanym dokumentom. Spośród 728 więźniów wojnę przeżyło 325 osób, zginęło 292, a los 111 pozostaje nieznany. KL Auschwitz przez pierwsze lata funkcjonowania był obozem, w którym Polacy stanowili większość deportowanych i ofiar. W sumie Niemcy deportowali do Auschwitz około 150 tysięcy Polaków, z czego prawie połowa zginęła lub została zamordowana.
Obchody w 2026 roku
Tegoroczne uroczystości na terenie byłego obozu Auschwitz I rozpoczęły się o godzinie 11.00 upamiętnieniem pod Ścianą Śmierci. Hołd ofiarom złożyli Ocalali, oficjalne delegacje władz państwowych oraz organizatorzy obchodów. W południe uczestnicy złożyli kwiaty pod tablicą przypominającą o deportacji pierwszych Polaków do Auschwitz, znajdującą się na budynku Małopolskiej Uczelni Państwowej w Oświęcimiu – miejscu, gdzie pierwotnie umieszczono więźniów. W uroczystościach wzięła udział Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego.
Historia święta
Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Niemieckich Nazistowskich Obozów Koncentracyjnych i Obozów Zagłady obchodzony jest w Polsce 14 czerwca. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustanowił to święto po raz pierwszy w dniu 8 czerwca 2006 roku, początkowo pod nazwą Narodowego Dnia Pamięci Ofiar Nazistowskich Obozów Koncentracyjnych. W 2015 roku Sejm znowelizował tę uchwałę, zmieniając nazwę święta na obecną – z wyraźnym wskazaniem na „niemieckie nazistowskie” obozy koncentracyjne i obozy zagłady. Zmiana miała na celu precyzyjne określenie sprawców zbrodni, zgodnie z wymogami prawdy historycznej. Uchwała wzywała jednocześnie władze państwowe i samorządowe do podejmowania inicjatyw upamiętniających ofiary II wojny światowej.
Charakter i cel upamiętnienia
Święto ma charakter ogólnonarodowy i dotyczy wszystkich ofiar niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych i obozów zagłady działających podczas II wojny światowej – w szczególności Polaków więzionych i zabijanych w tych miejscach. Główne uroczystości odbywają się co roku na terenie Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu i obejmują składanie wieńców oraz spotkania z byłymi więźniami i ich rodzinami. Obchody organizowane są także w wielu innych miastach kraju, przy pomnikach i tablicach upamiętniających ofiary poszczególnych obozów.
Źródła: B2BData.pl Agencja Informacyjna
