Każdego roku 2 maja Polacy obchodzą Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej — jedno z najmłodszych świąt państwowych w polskim kalendarzu. W 2026 roku świętujemy je już po raz dwudziesty drugi, a tegorocznym obchodom towarzyszy wyjątkowy jubileusz związany z jedną z kluczowych instytucji kulturalnych kraju.
Krótka historia długiej tradycji
Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej to jedno z najmłodszych świąt państwowych — zostało ustanowione w 2004 roku. W tym dniu szczególnie upamiętniamy historię polskich barw narodowych, symboli oraz tradycji patriotycznych. Święto ma również przypominać o poszanowaniu flagi i innych symboli narodowych.
2 maja obchodzimy Dzień Flagi — święto ustanowione na mocy nowelizacji ustawy o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej. W lutym 2004 r. Sejm zdecydował, że symbol narodowy, jakim jest flaga, zasługuje na swój dzień w kalendarzu.
15 października 2003 do laski marszałkowskiej wpłynął poselski projekt (autorstwa posła Edwarda Płonki) zmiany ustawy o godle, barwach i hymnie RP, ustanawiający m.in. Dzień Flagi RP. W toku prac legislacyjnych Senat RP w uchwale z dnia 12 lutego 2004 zaproponował poprawki m.in. zastąpić Dzień Flagi RP Dniem Orła Białego, uznając godło za naczelne spośród symboli RP. Ostatecznie Sejm odrzucił poprawkę i 20 lutego 2004 ustanowił Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej.
Dlaczego właśnie 2 maja?
Za wyborem tej daty stoją dwa silne uzasadnienia historyczne. 2 maja 1945 r. polscy żołnierze z 1. Dywizji Kościuszkowskiej zawiesili biało-czerwoną flagę na Kolumnie Zwycięstwa w Berlinie. Natomiast w czasach PRL właśnie tego dnia, po przypadającym 1 maja Święcie Pracy, obywatele mieli nakaz usuwania flag narodowych, by nie wisiały podczas nieuznawanego przez władze komunistyczne święta Konstytucji 3 maja.
Tym samym 2 maja stał się symboliczną odpowiedzią na ten zakaz — dniem, w którym biało-czerwona może i powinna być eksponowana ze szczególną dumą.
Skąd wywodzą się polskie barwy?
Polskie barwy narodowe wywodzą się z barw herbu Królestwa Polskiego i herbu Wielkiego Księstwa Litewskiego. Biel pochodzi od bieli orła, będącego godłem Polski, i bieli Pogoni – rycerza galopującego na koniu – godła Litwy. Oba godła znajdują się na czerwonych tłach tarcz herbowych. Barwy narodowe mają także swoje symboliczne znaczenie. Kolor biały symbolizuje łagodność, przyjaźń i dobrobyt, a czerwony – krew, czyli walkę o suwerenność, niepodległość.
Kilkadziesiąt dni po wybuchu powstania listopadowego, zebrani na Zamku Królewskim w Warszawie posłowie i senatorowie Królestwa Polskiego podjęli pierwszą w dziejach Polski uchwałę ustanawiającą barwy narodowe. „Izba senatorska i poselska po wysłuchaniu wniosków Komisyi sejmowych, zważywszy potrzebę nadania jednostajnej oznaki, pod którą winni łączyć się wszyscy Polacy, postanowiły i stanowią: Kokardę narodową stanowić będą kolory herbu Królestwa Polskiego oraz Wielkiego Księstwa Litewskiego, to jest kolor biały z czerwonym” – czytamy w uchwale z 7 lutego 1831 r.
Flaga to nie to samo co barwy narodowe
Wiele osób nie zdaje sobie sprawy z prawnej różnicy między tymi dwoma pojęciami. Flaga Rzeczypospolitej Polskiej składa się z dwóch poziomych pasów równej szerokości, białego u góry i czerwonego u dołu, w proporcjach 5:8. Powszechny zwyczaj umieszczania napisów i rysunków przez kibiców obserwujących zawody sportowe jest dopuszczalny wyłącznie na barwach narodowych. Innymi słowy: rysowanie i nadruki na fladze państwowej są niedopuszczalne.
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji od lat propaguje zasady prezentowania flagi zgodnie z tradycją i honorem. To w MSWiA powstał specjalny miniprzewodnik „Biało-Czerwona”. Miniprzewodnik MSWiA przypomina, że na terenie RP flaga państwowa ma zawsze pierwszeństwo przed innymi flagami.
2 maja 2026: świętowanie na Cytadeli Warszawskiej
W tym roku Dzień Flagi obchodzony jest w szczególnym kontekście. 2 maja, w Dniu Flagi Rzeczypospolitej Polskiej, Muzeum Historii Polski zaprasza na wspólne świętowanie. W godzinach od 10:00 do 15:00 w parku oraz w przestrzeniach Muzeum czekają warsztaty, spacery z przewodnikiem, gry, strefa relaksu, muzyka, biało-czerwona parada i wiele innych atrakcji. O godzinie 12:00 wspólnie zaśpiewany zostanie Mazurek Dąbrowskiego i zrobione pamiątkowe zdjęcie pod wielką biało-czerwoną flagą Polski.
W tym roku świętujemy podwójnie: tego dnia Muzeum Historii Polski obchodzi swoje 20. urodziny! Wstęp wolny!
W programie znalazły się m.in. warsztaty edukacyjne z tworzenia biało-czerwonych ozdób, warsztaty sitodruku i cyjanotypii, a także spotkania z historykami. O godzinie 13:30 odbędą się warsztaty z czytania Konstytucji 3 Maja z prof. Richardem Butterwickiem-Pawlikowskim. Wydarzenie odbywa się przy ul. Gwardii 1 na terenie Cytadeli Warszawskiej.
Dzień Polonii — nierozłączny towarzysz święta
Wraz z Dniem Flagi 2 maja w Polsce jest obchodzony Dzień Polonii i Polaków poza granicami kraju, ustanowiony przez Sejm 20 marca 2002 r. Święto ustanowiono, „uznając wielowiekowy dorobek i wkład Polonii i Polaków za granicą w odzyskanie przez Polskę niepodległości, wierność i przywiązanie do polskości oraz pomoc Krajowi w najtrudniejszych momentach, w celu potwierdzenia więzi z Macierzą i jedności wszystkich Polaków, tak mieszkających w Kraju, jak i żyjących poza nim”. Według danych MSZ poza granicami Polski mieszka ok. 20 mln osób polskiego pochodzenia.
Biało-czerwona od wieków towarzyszy Polakom w najważniejszych momentach — od pól bitewnych po stadiony. Jeden dzień w roku to minimum, by o tym pamiętać.
Źródła: B2BData.pl Agencja Informacyjna
