W sobotę 14 lutego 2026 roku Polska po raz drugi obchodzi Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej – święto państwowe ustanowione w hołdzie największej konspiracyjnej armii w okupowanej Europie. W całym kraju zaplanowano uroczystości upamiętniające bohaterów, którzy walczyli o niepodległość Polski.
Drugie obchody nowego święta
Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej został ustanowiony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej 9 stycznia 2025 roku. Ustawa została przyjęta jednogłośnie, przez aklamację, co świadczy o powszechnym poparciu dla tej inicjatywy.
Projekt ustawy zgłosiła grupa posłów w porozumieniu z Urzędem do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz Światowym Związkiem Żołnierzy Armii Krajowej. Prezydent Andrzej Duda podpisał ustawę 6 lutego 2025 roku.
„W hołdzie żołnierzom Armii Krajowej – największej konspiracyjnej armii w podbitej przez Niemcy i Rosję Europie, armii, która jako zbrojne ramię Polskiego Państwa Podziemnego prowadziła bohaterską walkę o odzyskanie przez Rzeczpospolitą Polską suwerenności i niepodległości, a której żołnierze po II wojnie światowej byli prześladowani przez władze komunistyczne zależne od Związku Sowieckiego” – brzmi preambuła ustawy.
Dlaczego 14 lutego?
Wybór daty święta wiąże się z historyczną rocznicą. 14 lutego 1942 roku Naczelny Wódz generał Władysław Sikorski przekształcił Związek Walki Zbrojnej w Armię Krajową. Dzień ten symbolicznie upamiętnia moment powołania największej podziemnej formacji zbrojnej w okupowanej Europie.
Armia Krajowa – fenomen światowy
Według Instytutu Pamięci Narodowej, Armia Krajowa była największą podziemną armią w okupowanej przez Niemcy i ZSRS Europie. W 1944 roku jej liczebność osiągnęła ponad 350 tysięcy zaprzysiężonych żołnierzy, w tym około 10 tysięcy oficerów.
AK stanowiła zbrojne ramię Polskiego Państwa Podziemnego – zorganizowanej tajnej struktury funkcjonującej na obszarze II Rzeczypospolitej, prowadzącej działalność administracyjną, polityczną, wojskową i sądowniczą.
Korzenie formacji sięgają września 1939 roku, kiedy powstała Służba Zwycięstwu Polski, przekształcona później w Związek Walki Zbrojnej. Kolejnymi dowódcami Armii Krajowej byli generałowie:
- Stefan Rowecki ps. Grot (do 30 czerwca 1943 roku),
- Tadeusz Komorowski ps. Bór (do 2 października 1944 roku) oraz
- Leopold Okulicki ps. Niedźwiadek (do 19 stycznia 1945 roku).
Centralne obchody w Warszawie
Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych we współpracy ze Światowym Związkiem Żołnierzy AK, miastem stołecznym Warszawa oraz Instytutem Strat Wojennych im. Jana Karskiego zorganizował w stolicy wyjątkowe obchody pod hasłem „Zakochani w Polsce”.
Program uroczystości 14 lutego 2026 zakładał:
- godz. 11:00 – mszę świętą w intencji poległych, zmarłych i żyjących żołnierzy Armii Krajowej w Bazylice Świętego Krzyża przy ulicy Krakowskie Przedmieście 3
- godz. 12:00 – rozpoczęcie Defilady Szacunku spod pomnika Mikołaja Kopernika na Krakowskim Przedmieściu
- godz. 12:00-12:30 – przemarsz ulicami: Nowy Świat, Plac Trzech Krzyży, Aleje Ujazdowskie
- godz. 12:45 – oficjalne uroczystości państwowe przy Pomniku Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej przy ulicy Jana Matejki (apel pamięci, przemówienia, ceremonia złożenia wieńców)
W Defiladzie Szacunku wzięli udział ostatni żyjący Żołnierze Armii Krajowej, Pułk Reprezentacyjny Wojska Polskiego, Terytorialsi, grupy rekonstrukcyjne, harcerze oraz mieszkańcy Warszawy. Na wszystkich uczestników defilady czeka ciepły posiłek przygotowany przez wojsko.
Obchody w całej Polsce
Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej jest obchodzony w całym kraju. W 2026 roku lokalne uroczystości zaplanowano między innymi w Krakowie, Katowicach, Świnoujściu i wielu innych miastach.
W Katowicach wojewódzkie obchody odbyły się już 13 lutego. Uroczystości objęły mszę świętą na Centralnym Cmentarzu Komunalnym, ceremonię przy Pomniku Pamięci Dowódców i Żołnierzy Armii Krajowej Okręgu Śląskiego oraz wykład historyczny w Sejmie Śląskim.
W Krakowie Muzeum Armii Krajowej organizuje obchody w dniach od 10 do 15 lutego 2026 roku, natomiast w Świnoujściu zaplanowano uroczystości z udziałem prezydenta miasta oraz Dowódcy 8 Flotylli Obrony Wybrzeża.
Znaczenie święta
Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej przypomina o bohaterskiej walce żołnierzy, którzy w warunkach okupacji niemieckiej i sowieckiej prowadzili działania zbrojne o odzyskanie niepodległości Polski. Święto oddaje hołd zarówno dowódcom i żołnierzom struktur centralnych, jak i setkom tysięcy konspiratorów działających w terenie.
Po zakończeniu II wojny światowej żołnierze Armii Krajowej byli prześladowani przez władze komunistyczne zależne od Związku Sowieckiego. Ustanowienie Narodowego Dnia Pamięci stanowi symboliczne zadośćuczynienie i wyraz wdzięczności za ich poświęcenie w walce o wolną Polskę.
Źródła: B2BData.pl Agencja Informacyjna
